AFYON KOCATEPE ÜNİVERSiTESİ YAYINLARI, NO: 2

 

 İÇİNDEKİLER 

GİRİŞ

                                                                                       

BİRİNCİ BÖLÜM

PARA KAVRAMI VE PARA POLİTİKASI

 

I-                   PARANIN TANIMI ve PARA POLİTİKASI  

II-                EKONOMİ POLİTİKASININ AMAÇLARI-

ARAÇLARI VE PARA POLİTİKASI                         

A- Ekonomi Politikasının Amaçları                                 

B- Ekonomi Politikasının Araçları                                  

C- Para Politikası Uygulamalarının Özellikleri                 

 

III- PARA POLİTİKASININ EKONOMİK İSTİKRAR

ÜZERİNDEKİ ETKİNLİĞİNE YÖNELİK TEORİK

YAKLAŞIMLAR                                                         

 

A- Klasik İktisadi Doktrin ve Para Politikası                  

1- Klasik İktisadi Düşüncenin Temel

Yaklaşımları ve Para Politikası                                       

2- Ekonomik İstikranın Sağlanmasında Para

Politikasının Etkinliği Konusunda Klasik

Okulun Yaklaşımları                                                      

B- Keynes'in Ekonomik Yaklaşımları ve Para

Politikası                                                                                                                                                             

1- Keynes'in Temel Açıklamaları ve Para

Politikası                                                                                                                                                             

2-Keynes'in Para Politikasının Ekonomik

İstikrar Üzerindeki Etkinliğine İlişkin

GörüŞleri                                                                                                                                                            

C- Monetarist İktisatçılar ve Para Politikalarının

Etkinliği                                                                                                                                                               

1- Monetaristlerin Temel Açıklamaları ve Para

Politikası                                                                                                                                                             

2- Monetaristlerin Para Politikasının Ekonomik

İstikrar Üzerindeki Etkinliğine İlişkin

Görüţleri                                                                                                                                                             

D- Rasyonel Beklentiler Okulunun Para Politikalarının

Etkinliği Konusundaki Yaklaşımları                                

1- Rasyonel Beklentiler Okulunun Temel

Açıklamaları ve Para Politikası                                       

2- Rasyonel Beklentiler Okuluna Göre Para

Politikalarının Etkinliği                                                    

E- Arz-Yönlü İktisatçılar ve Para Politikalarının

Etkinliği                                                                                                                                                               

1- Arz-Yönlü İktisadın Temel Açıklamaları ve

Para Politikası                                                                                                                                                     

2- Arz-Yönlü İktisadın Para Politikalarının

Etkinliği Konusundaki Görüşleri                                     

F- Para Politikalarının Etkinliği Konusundaki Farklı

Yaklaşımlar                                                                                                                                                         

1- Portföy (Portfolio) Yaklaşımı                                     

2- Reel Balans ve Pigou Etkisi                                       

3- Kredi Varlığı Tezi                                                     

4- Gurley-Shaw Yaklaşımı ve Finansal Aracılar              

5- Radcliffe Okulu                                                         

G- Para Politikası Uygulamaları ve Gecikme Sorunu       

1- Para Politikası Uygulamaları ve Gecikme                   

a- Tanıma Gecikmesi                                                     

b- Harakete Geçme Gecikmesi                                      

c- Etki Gecikmesi                                                                                                                                                

2- Para Politikasının Gecikme Sorunu ve Hedef

Değişkenler                                                                                                                                                         

 

IV- EKONOMİK İSTİKRARIN SAĞLANMASINDA

KULLANILACAK POLİTİKA ARACININ SEÇİMİ-

PARA POLİTİKASI MI? MALİYE POLİTİKASI MI?                                                                                     

 

İKİNCİ BÖLÜM

PARA POLİTİKALARININ EKONOMİK İSTİKRAR ÜZERİNDEKİ ETKİNLİĞİ

 

I- PARA POLİTİKASI ARAÇLARI                            

 

A- Para Politikasının Genel Araçları                               

B- Para Politikasının Özel Araçları                                 

 

II- PARA POLİTİKASI ARAÇLARININ ETKİLEME                                                                                     

ALANLARI VE EKONOMİK İSTİKRAR                 

 

A- Para Politikasının Hedefleri                                       

1- Para Politikasının İşleyici Hedefleri

(Operating Targets)                                                       

2- Para Politikasının Aracı Hedefleri

(IntermediateTargets)                                                    

B- Para Politikası Hedeflerinin Ekonomik İstikrar İle

Olan İlişkileri                                                                                                                                                       

III- PARA POLİTİKASI ARAÇLARININ EKONOMİK

İSTİKRAR ÜZERİNDEKİ ETKİNLİĞİ                      

 

A- Para Politikası Genel Araçlarının Para Bazı

Üzerindeki Etkinlikleri ve Ekonomik İstikrar                   

1- Para Bazı Kavramı ve Önemi                                    

2- Baz Paranın Miktarını Etkileyen Faktörler                  

a- Baz Paranın Miktarını Belirleyen Faktörler                 

b- Baz Para Çarpanı                                                     

3- Para Bazı'nın Ekonomik İstikrar Üzerindeki

Etkisi                                                                                                                                                                  

4- Para Politikası Araçlarının Para Bazı

Üzerindeki Etkinlikleri                                                    

a- Açık Piyasa İşlemlerinin Para Bazı

Üzerindeki Etkileri                                                                                                                                               

b- Mevduat Munzam Karşılıkları Politikasının

Para Bazı Üzerindeki Etkileri                                         

c- Reeskont Politikasının Para Bazı Üzerindeki

Etkileri                                                                                                                                                                

d- GenelDisponibilite Oranlarının Para Bazı

Üzerindeki Etkileri                                                                                                                                               

5- Para Bazı'nın Parasal Kontrol Araçları İle

Etkilenemeyen Yönleri                                                   

B- Para Politikası Genel Araçlarının Faiz Oranları

Üzerindeki Etkinlikleri ve Ekonomik İstikrar                   

1- Faiz Oranlarını Belirleyen Faktörler ve

Ekonomik İstikrar                                                                                                                                               

2- Para Politikası İletim Mekanizması ve Faiz

Oranları                                                                                                                                                              

a- Klasik Faiz Oranları Yaklaşımı ve Faiz

Oranları İletim (veya İletkensizlik)

Mekanizması                                                                                                                                                       

b- Neo-Klasik Faiz Oranları Teorisinin Faiz

Oranları İletim Mekanizması                                          

c- Keynes'in Faiz Teorisi ve Para Politikaları

İletim Mekanizması                                                        

d- Neo-Keynezyen (Hicks-Hansen'in) Faiz

Oranları Teorisi ve Para Politikalarının

İletim Mekanizması                                                        

e- Monetaristlerin Faiz Oranları İletim

Mekanizması                                                                                                                                                       

3-Para Politikası Genel Araçlarının Faiz

Oranları Üzerindeki Etkinlikleri                                      

a- Açık Piyasa İşlemleri Politikasının Faiz

Oranları Üzerindeki Etkileri                                            

b- Mevduat Munzam Karşılıkları Politikasının

Faiz Oranları Üzerindeki Etkileri                                    

c- Reeskont Oranları Politikasının Faiz Oranları

Üzerindeki Etkileri                                                                                                                                               

d- Genel Disponibilite Oranı Politikasının Faiz

Oranları Üzerindeki Etkileri                                            

e- Kredi Tavanı veya Mevduat Faizi Limiti

Uygulamasının Faiz Oranları Üzerindeki

Etkileri                                                                                                                                                                

C- Para Politikası Genel Araçlarının Banka Kredileri

Üzerindeki Etkinlikleri ve Ekonomik İstikrar                   

1- Banka Kredilerinin Tanımı ve Kapsamı                      

2- Ekonomik İstikrarın Sağlanmasında Banka

Kredilerinin Önemi                                                        

3- Para Politikası Araçlarının Banka Kredileri

Üzerindeki Etkileri                                                                                                                                               

a- Açık Piyasa İşlemlerinin Banka Kredileri

Üzerindeki Etkileri                                                                                                                                               

b- Mevduat Munzam Karşılıkları Politikasının

Banka Kredileri Üzerindeki Etkileri                                

c- Reeskont Oranları Politikasının Banka

Kredileri Üzerindeki Etkileri                                           

d- Genel Disponibilite ve Kredi Tavanı Uygulamalarının Banka

Kredileri Üzerindeki Etkileri                                                                                                                                 

4- Kredi Hacminin Para Politikası Araçları İle Kontrol Edilemeyen Yönleri

Üzerindeki Etkinlikleri ve Ekonomik

İstikrar                                                                                                                                                                

1- Döviz Kuru ve Önemi                                               

2- Döviz Kurunun Belirlenmesi Konusundaki

Teorik Yaklaşımlar                                                        

a- Satın Alma Gücü Paritesi Yaklaşımı                           

b- Parasal Döviz Kuru Yaklaşımı                                   

c- Aktif Döviz Kuru Piyasası Yaklaşımı                          

d- Genel Denge ve Portföy Yaklaşımı                            

e- Etkin Piyasa Hipotezi                                                

3- Döviz Kurunun Ekonomik İstikrar

Üzerindeki Etkinliği                                                        

4- Para Politikalarının Döviz Kuru Üzerindeki

Etkileri ve Ekonomik İstikrar                                         

5- Döviz Kurlarının Para Politikaları İle

Etkilenemeyen Yönleri                                                   

E- Para Politikası Özel Araçlarının Aracı Değişkenler

Üzerindeki Etkinlikleri ve Ekonomik İstikrar                   

1- Para Politikası Özel Araçlarının

Fonksiyonları                                                                                                                                                      

2- Para Politikası Özel Araçlarının Ekonomik

İstikrar Üzerindeki Etkinlikleri                                        

 

IV- HAZİNENİN PARASAL İŞLEMLERİNİN PARA

POLİTİKASINA OLAN ETKİLERİ VE EKONOMİK

İSTİKRAR                                                                                                                                                         

A- Hazine'nin Parasal Fonksiyonu                                  

B- Hazinenin Borç Yönetimi Politikasının Parasal

Sonuçları                                                                                                                                                             

1- Bütçe Açıklarının Merkez Bankası Kanalı İle

Finansmanı                                                                                                                                                          

2- Bütçe Açıklarının Ticari Bankalar Kanalı İle

Finansmanı                                                                                                                                                          

3- Bütçe Açıklarının Bankalar Dışındaki Özel

Sektör Kanalı İle Finansmanı                                         

4- Bütçe Açıklarının Dış Finansmanla

Karşılanması                                                                                                                                                       

C- Borçlanma Politikasının Faiz Yükü ve Ekonomik

İstikrar                                                                                                                                                                

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

TÜRKİYE'DE UYGULANAN PARA POLİTİKALARININ EKONOMİK İSTİKRAR

ÜZERİNDEKİ ETKİNLİĞİ

 

I- 1980 YILI ÖNCESİ PARA POLİTİKASI

UYGULAMALARI VE EKONOMİK İSTİKRAR      

 

A- 1980 Yılı Öncesi Uygulanan Para Politikaları            

1- 1920-1932 Kuruluş Yılları                                        

2- 1933-1938 Planlı Devletçilik Dönemi                        

3- 1939-1949 Savaş ve Savaş Sonrası Yılları                

4- 1950-1960 Enflasyoncu Gelişme Yılları                     

5- 1960-1970 Planlı Ekonomi Dönemi                          

6- 1970-1980 Uluslararası ve Yurtiçi Krizler

Dönemi                                                                                                                                                               

B- 1980 Yılı Öncesi Uygulanan Para Politikalarının

Ekonomik İstikrar Üzerindeki Etkileri                             

 

II- 1980 SONRASI PARA POLİTİKASI

UYGULAMALARI VE EKONOMİK İSTİKRAR      

 

A- 1980 Yılı Sonrası Uygulanan Para Politikaları            

1- 24 Ocak 1980 Ekonomik İstikrar Tedbirleri

ve Liberal Uygulama Dönemi                                         

2- 1983-1990 Canlanma-Hızlı Büyüme-

Durgunluk Dönemi                                                        

3- 1990 Sonrası Para Politikası ve Parasal

Programlar                                                                    

B- 1980 Sonrası Uygulanan Para Politikalarının

Ekonomik İstikrar Üzerindeki Etkinliği                           

1- 1980 Sonrası Uygulanan Para Politikalarının

Gösterdikleri Geliţmeler                                                 

a- Açık Piyasa İşlemleri                                                 

b- Zorunlu Karşılık Oranları                                           

c- Reeskont Oranları                                                     

d- Genel Disponibilite Oranları                                       

e- Kredi Tavanı Uygulamaları                                        

2- 1980-1992 Dönemi Para Politikası

Uygulamalarının Para Arzı Üzerindeki

Etkileri                                                                                                                                                                

3- 1980 Sonrası Karşılaşılan Enflasyon Sorunu

ve Para Politikası Uygulamaları                                      

4- Para Miktarının Para Politikası

Uygulamaları İle Kontrol Edilememesinin

Nedenleri                                                                                                                                                            

a- Para Arzı Artışlarının Kamudan

Kaynaklanan Nedenleri                                                 

Kamu Finansman Açıkları ve Para Arzı                          

ii) Merkez Bankası Rezerv Artışları ve Para

Arzı                                                                                                                                                                    

iii) Borçlanma-Borç Yönetme Politikaları ve

Para Arzı                                                                                                                                                            

iv) Kısa Vadeli Sermaye Hareketleri Serbestisi

ve Para Arzı                                                                                                                                                        

b- Para Arzı Artışlarının Bankalardan

Kaynaklanan Nedenleri                                                 

i) Kredi Kartlarının Yaygınlaşması ve Para

Arzı                                                                              

ii) Mevduat Sertifikası-Varlığa Dayalı Menkul

Kıymet İhraçları-Repo Uygulamaları ve

Para Arzı                                                                      

iii) Dış Borçlanma İmkanları ve Para Arzı                       

c- Para Arzı Artışlarının Hane Halkı ve

Firmalardan Kaynaklanan Nedenleri                              

i) Taksitli Satışlar-Gönüllü Kredilendirmeler ve

Para Arzı                                                                                                                                                            

ii) Para İkamesi ve Para Arzı                                           

C- 1980 Sonrası Uygulanan Para Politikaları ve

26 Ocak 1994 Krizi                                                      

SONUÇ                                                                       

Y A R A R L A N I L A N K A Y N A K L A R